Sukces czy porażka?

Dlaczego niektóre projekty i firmy upadają, a inne odnoszą sukces?

Pracowałam z zespołami doświadczonych ludzi w handlu i produkcji, którzy jednak okazali się niewystarczającą gwarancją sukcesu firmy. Znam firmy, które poniosły porażkę przez niewłaściwe zainwestowanie kapitału. Uczestniczyłam w naprawie firm, które nie musiały znaleźć się w krytycznej sytuacji. Czego zabrakło? Kiedy? Dlaczego szefowie firm nie dostrzegli krytycznych momentów w odpowiednim czasie?

Po 30 latach aktywności zawodowej w różnych branżach i zbieraniu doświadczeń jako doradca, dyrektor finansowy, prezes zarządu czy członek rad nadzorczych dostrzegam powtarzające się sytuacje, które można uogólnić, sprowadzając je do pewnych zasadniczych tez.

Mój wniosek jest następujący:

Sukces firmy czy projektu osiąga się przez jednoczesne zadbanie o pięć elementów:

  1. aktualny model biznesu
  2. odpowiedni kapitał
  3. właściwi ludzie
  4. odpowiedni czas
  5. sprzyjające otoczenie.

Te czynniki decydują o powodzeniu lub porażce projektu czy całej firmy. Firma rozwija się przecież dzięki konkretnym projektom w obszarach handlu, produkcji, finansów i dzięki inwestycjom w rentowne dziedziny. Rozwój zapewnia firmie gotówka w obrocie, której nie może być za mało, bo wpływa to destrukcyjnie na powodzenie handlu czy dostęp do zewnętrznego finansowania. Siła firmy zależy od ludzi, dzięki którym funkcjonuje i którzy nią zarządzają.

Oczywiście wszystko zaczyna się od pomysłu, idei - modelu biznesu, realizację którego opisuje się krok po kroku wykazując możliwość urzeczywistnienia przedsięwzięcia, generalnie od stworzenia biznesplanu.

Niestety, w wielu przedsiębiorstwach myślenie o przyszłości firmy kończy się na rocznym planie finansowym. Są oczywiście też plany wieloletnie, setki liczb spisane w tabelach, ze względu na wymagania banków w stosunku do kredytobiorców, dotrzymania wskaźników wynikających z prognoz na czas nie krótszy niż okres kredytowania. Są, bo muszą być i tyle. Natomiast to, czego często brakuje w firmach to zrozumienie miejsca, w którym się firma znajduje i czynników ją kształtujących. Doskonałe narzędzie do myślenia o przyszłości firmy dał Alex Osterwalder – on i 470 praktyków z 45 krajów, dzięki którym powstała książka „Tworzenie modeli biznesowych. Podręcznik wizjonera” (2012) http://onepress.pl/ksiazki/tworzenie-modeli-biznesowych-podrecznik-wizjonera-alexander-osterwalder-yves-pigneur,twmobi.htm

Odpowiedni kapitał – to kolejny składnik sukcesu. Odpowiedni, czyli w koniecznej wysokości.  Znam kilka firm, które zaangażowały kapitał w realizację inwestycji, mających być gwarancją rozwoju biznesu, a stały się źródłem porażki. Dlaczego?  Bo zaangażowano w realizację inwestycji środki, niedostosowane terminowo do okresu zwrotu inwestycji i sytuacji firmy, potrzeb jej bieżącego funkcjonowania. Inwestycje sfinansowane z krótkoterminowych środków, w sytuacji za niskich kapitałów stałych (czyli własnych i długoterminowych) stają się początkiem katastrofy płatniczej, niszcząc firmę. Warto zweryfikować projekt przez zbadanie akceptacji banku do udzielenia na nią kredytu długoterminowego zamiast angażować bez tego audytu środki.

Do sukcesu firmy czy projektu konieczni są właściwi ludzie. Nie chodzi tylko o menedżerów. Jeżeli powiększa się potencjał produkcyjny firmy przez zakup dodatkowej hali produkcyjnej, to nie wystarczy zakończyć inwestycję na zainstalowaniu urządzeń produkcyjnych. Bez zespołu fachowców taka inwestycja nie przyczyni się na pewno do sukcesu firmy, będzie tylko źródłem obciążeń wyniku i gotówki. Ważne jest również zadbanie o zaangażowanie pracowników przez motywację i włączenie nowych ludzi w kulturę organizacyjną firmy, którą oceniamy jako korzystną.

Odpowiedni czas oznacza natomiast, że projekt odpowiedni do obrazu rynku, poprawnie sfinansowany i realizowany przez właściwych ludzi, musi trafić na swój czas. Nie może ani być spóźniony (koniunktura, w którą trafi będzie inna, produkt może zupełnie nie zmieścić się na rynku) ani przedwczesny, czyli nieprzygotowany na moment ulokowania na rynku efektywnego produktu.

Do sukcesu potrzeba też sprzyjającego otoczenia. Środowisko, w którym jest uruchamiany projekt może go zablokować lub wesprzeć. Często stworzenie sojuszu może być rozwiązaniem problemu. Dostępność środków może być większa lub mniejsza w danym momencie na projekty w konkretnym obszarze. Otoczenie prawne może stać się przeszkodą, jeżeli przed projektem nie zbadano stanu prawnego dostatecznie dogłębnie lub kiedy przepisy w krótkiej perspektywie zmieniły się niekorzystnie dla uzyskania efektów inwestycji czy kierunku rozwoju firmy.

Podsumowując, dostrzegam pięć kluczowych czynników, które mogą zwiększyć szanse powodzenia lub być źródłem porażki firmy lub projektu. Które są najważniejsze? W jakiej kolejności ustawić ich znaczenie? Zapewne w każdej sytuacji ranga każdego z nich może różnić się. Ale jedno jest pewne, o każdym czynniku trzeba myśleć i dbać o niego, analizując silne i słabe strony firmy i projektów oraz szanse i zagrożenia dla nich, jakie stwarza otoczenie. Żadnego z podanych na początku artykułu czynników nie można zlekceważyć, bo powoduje to łańcuch następstw zmniejszających szansę sukcesu. Za to ponosi odpowiedzialność zarząd i nadzór właścicielski. 

autor: Jadwiga Dyktus

www.dyktus.pl